Bezocht datum
Vijf weken later eindigde de roadtrip weer in Vancouver. De terugvlucht stond gepland voor vroeg in de ochtend, dus een hotel bij de luchthaven leek logisch. Het werd Richmond. En of het toeval nog één keer wilde meeschrijven. Daar, letterlijk om de hoek, stond de Richmond Olympic Oval. De schaatshal waar het grootste Nederlandse schaatsdrama ooit zijn vaste vorm kreeg. De schaatstempel van Vancouver 2010. De plek waar Sven Kramer de 10.000 meter won. En toch verloor.
23 februari 2010. Sven Kramer, wereldkampioen en recordhouder, stond aan de start van zijn favoriete afstand. Hij had al goud gewonnen op de 5.000 meter, met een olympisch record. De 1.500 meter was uitgelopen op een dertiende plaats, maar dit was zijn terrein. De afstand waarop hij iedereen pijn deed. De verwachtingen waren torenhoog. Kramer sprak openlijk over meerdere gouden medailles, in het spoor van Ard Schenk in 1972.
De race verliep volgens het boekje. Rondetijd na rondetijd bevestigde Kramer zijn status als topfavoriet. Hij reed strak, gecontroleerd, ongenaakbaar. Alles wees op olympisch goud, met zelfs een nieuw olympisch record binnen bereik. Tot het moment waarop sport plotseling theater werd.
Na 6.600 meter, bij een baanwissel, klonk vanaf de kant plots de stem van zijn coach Gerard Kemkers: “Binnenbocht!” Kramer twijfelde een fractie van een seconde. Hij vertrouwde zijn coach en stuurde naar binnen. Maar hij had naar buiten gemoeten.
Het publiek zag het. De commentatoren zagen het. Kemkers zag het vrijwel direct na zijn roep. Kramer reed door, volledig opgesloten in zijn race. Hij finishte in 12.54,50. Een tijd goed voor olympisch goud. Met geheven armen kwam hij over de streep, overtuigd van zijn overwinning. Pas daarna viel het oordeel: diskwalificatie wegens een foutieve baanwissel.
“Godverdomme, hij stuurt me gewoon de verkeerde baan in!” riep Kramer woedend toen het besef indaalde. Zijn bril vloog weg, Kemkers werd boos opzij geduwd. De coach zakte door zijn knieën, handen voor zijn gezicht.
“Dit is de grootste ramp uit mijn carrière,” zei Kemkers later. “Hij had gelijk. Ik had ongelijk. Dit is een catastrofe.”
Het goud ging naar de Zuid-Koreaan Lee Seung-hoon, die door de diskwalificatie promoveerde van zilver naar goud. Voor Nederland was het een schokgolf. Een collectief onbegrip. Het incident zou de relatie tussen Kramer en Kemkers nog jaren blijven achtervolgen, al bleef Kramer loyaal. “De afgelopen jaren waren te goed om hem zomaar te laten vallen,” zei hij een dag later, zichtbaar rustiger maar nog steeds aangeslagen.
Toen ik daar stond, jaren later, was het moeilijk te bevatten dat dit dé plek was. De Richmond Olympic Oval was veranderd in een modern multisportcentrum. Waar in februari 2010 de langebaan het decor vormde van mondiale spanning, klinkt nu het stuiteren van basketballen en het geroezemoes van lokale sporters. De ijsbaan is er nog, ergens verstopt tussen andere vloeren, nauwelijks zichtbaar, nauwelijks voelbaar.
Olympische memorabilia herinneren bezoekers aan wat hier ooit gebeurde. Foto’s, panelen, bevroren momenten uit een maand waarin alles mogelijk leek. Maar een schaatskathedraal is het niet meer. De tribunes zijn grotendeels verdwenen. De iconische baan is bedekt. De ademloze stilte van een 10.000 meter heeft plaatsgemaakt voor alledaagse bedrijvigheid.
Het is goed dat deze plek leeft. Dat ze wordt gebruikt. Dat sport hier doorgaat. Maar ergens huilde mijn olympisch hart toch een beetje.
Dit was de plek waar een olympische droom versplinterde door één fatale roep. Waar een beslissing van een fractie van een seconde een leven lang zou nadreunen. Waar goud blik werd, en zilver goud. De Richmond Olympic Oval. Voor altijd verbonden met het grootste Nederlandse schaatsdrama. Nu een gewoon sportcentrum, waar kinderen basketballen en volwassenen fitnessen. Het olympisch vuur is gedoofd. De herinnering niet.
Stop 1: BC Place Stadium
Stop 2: Rogers Arena
